vrijdag 4 januari 2019

Fat Cat Friday

Vandaag passeert het gemiddelde inkomen van de bazen van de Top-100 beursgenoteerde ondernemingen in het Verenigd Koninkrijk dat van de gemiddelde Britse werknemer, zo meldt The Independent.

Deze berekening markeert "Fat Cat Friday" en is afkomstig van de High Pay Centre denktank en het Chartered Institute of Personnel and Development.
Hun berekening is gebaseerd op de jaarverslagen van de 100 grootste beursgenoteerde ondernemingen. Deze geven aan dat in 2017 de het gemiddelde salaris van een directeur 3.926 miljoen pond bedroeg en dat de voltijds mediane medewerker 29.574 pond.
Dat betekent dat deze topbestuurders slechts 29 uur, of ongeveer drie werkdagen nodig hebben om evenveel te verdienen als de gemiddelde werknemer in een heel jaar.
Vandaag om 1 uur is die grens bereikt.

Fat Cat is een spotnaam die wordt gebruikt als verwijzing naar top bestuurders die in de ogen van velen excessief te veel verdienen. Het zal u niet verbazen dat de term een duidelijk negatieve bijklank heeft. Overigens kennen wij in Nederland deze term niet. Wij gebruiken termen als poenpakker, geldwolf, kleptokraat, zakkenvuller en graaier

Loonkloof
In Nederland is de situatie overigens niet veel beter. Ook wij kennen een groeiende loonkloof tussen de top en de werkvloer. De Volkskrant bericht daar jaarlijks over.
Nederlandse topmanagers verdienen 172 keer modaal jaarinkomen. In Engeland was dat aanmerkelijk minder en verdienden de directieleden 133 keer meer dan de gemiddelde werknemer.
Dat zijn allemaal gemiddelden, want de toenmalige bestuursvoorzitter Polman van Unilever verdiende bijna  287 meer dan de gemiddelde werknemer bij Unilever.

Wrevel
Net als in Engeland zijn hier de beloningen van de top altijd reden tot grote ophef.
Denk maar aan het (ingetrokken) voorstel om de beloning van Ralph Hamers op te trekken naar 3 miljoen euro. "Ralph Hamers is eredivisie, maar wordt Jupiler League betaald", was de inmiddels fameuze verklaring van president-commissaris Jeroen van der Veer. Ook was er ophef over de verhoging van de topman van Van Lanschot Kempen met 20% naar 1,5 miljoen euro.
Het blijft een hardnekkig probleem dat de salarissen van de top onverminderd doorstijgen terwijl de gewone werknemer er bekaaid vanaf komt.
Alhoewel de nieuwe gedragscode, de Code Van Manen, voorschrijft dat commissarissen binnen het bedrijf moeten kijken naar wat de werkvloer verdient (voor de interne verankering, ofwel draagvlak) is daar in de praktijk vrijwel niets van de te merken.
Men kijkt vooral naar wat andere bestuurders verdienen en stelt op basis van deze benchmark de beloning vast. Het argument is dat er een international arbeidsmarkt is voor topbestuurders en dat daarmee in de pas moet worden gelopen anders kan men geen bekwame bestuurders aantrekken.
Uit promotieonderzoek van Stibbe-advocaat Manuel Lokin blijkt echter dat deze internationale markt een mythe is. Die is er gewoonweg niet.
Dat lijkt een bom te leggen onder de beloningsindustrie maar in de praktijk trekt men zich daar niets van aan.
Het is voor mij de vraag hoe lang men dit kan voortzetten, gezien de toenemende maatschappelijke onrust over de achterblijvende lonen van de gewone man. De groeiende loonkloof is is op een gegeven moment niet meer te rechtvaardigen.

Belasting bevrijdingsdag
Bedenk daarbij ook dat de gewone man bijna een halfjaar moet werken voor de belastingdienst en pas daarna voor zichzelf gaat verdienen.
In 2017 werkte een Nederlander gemiddeld tot 7 juli voor de staat, in 2013 was dat nog 27 juni. De belastingdruk is dus iets verhoogt. Een dergelijke datum geeft daarmee een redelijk, maar nog altijd onvolledig beeld van de reële kosten van publieke voorzieningen en sociale zekerheid. Het laat zien vanaf welk moment in het jaar de gemiddelde werknemer vrij over eigen inkomen en koopkracht kan beschikken, de dag die in de VS bekend staat als ‘Tax Freedom Day’.
Dat lijkt overigens allemaal mooier of slechter dan het is, want daarbij zijn de accijnzen (bijv. op alcohol, sigaretten en benzine), gemeentebelasting e.d. niet meegeteld.
Ook wordt niet meegeteld de (milieu) heffingen die we moeten betalen op stroom, gas en water. Dat zijn allemaal aanzienlijke bedragen.
Kortom, we betalen ons allemaal scheel aan allerlei heffingen en belastingen.
De verhoging van de BTW van 6 naar 9% en de komende nieuwe milieu-heffingen zullen er ook nog wel aardig inhakken.
Ook hier kun je de vraag stellen wanneer is het allemaal genoeg?
Dit is overigens een probleem wat al veel langer speelt;
"Marx getroostte zich in zijn Magnum Opus ‘Das Kapital’, veel moeite om de uitbuiting van werkenden als gevolg van ‘den geeuwhonger naar meerarbeid’ te bepalen. Na veel gecijfer en gegoochel kwam hij voor het voorbeeld van de herendiensten in de 19e eeuwse Donaumonarchieën tot een totaal van 56 arbeidsdagen verplichte arbeid per jaar. De Nederlandse historicus Slicher van Bath schatte dat de middeleeuwse horige 2 à 3 dagen per week voor de heer moest werken. Dat komt neer op een derde van de toenmalige werkweek."
Het is wat zuur, maar de burger in 19e eeuws Oost-Europa en in de Middeleeuwen kon langer van de vruchten van eigen arbeid genieten dan de moderne EU-burger.

Conclusie
Het is natuurlijk een beetje appels en peren vergelijken. Maar de loonkloof stijgt en de gemiddelde werknemer profiteert onvoldoende van de stijgende welvaart.
Het is toch wel erg zuur als je vandaag op de fiets naar je werk gaat en je de limousine van de baas met chauffeur voorbij ziet zoemen. Wetende dat hij al al lang heeft verdiend waar jij nog het hele jaar voor moet werken.
Als je dan ook nog weet dat het ruim een half jaar duurt voordat je de staat hebt betaald en eindelijk je geld zelf kunt houden, wordt je helemaal niet echt vrolijk.
Vindt u het gek dat er steeds meer gele hesjes opduiken?

Nachrift
In een artikel in het Financieele Dagblad van 7 januari wordt bericht dat de Nederlandse CEO om 10.16 uur al net zoveel verdiend heeft als zijn gemiddelde werknemer in een heel jaar.
In tegenstelling tot de eerder genoemde berekening van de Volkskrant vermeldt het artikel van het FD cijfers van Focus Orange. Volgens dat beloningsadviesbureau verdienen mensen in topfuncties in Nederland gemiddeld 83 keer dan een doorsnee werknemer.
Opvallend dat er zoveel verschil zit in de berekeningen. De trend is echter duidelijk, de loonkloff neemt alleen maar toe.

zaterdag 8 december 2018

Geen hertoetsing ING top?

Volgens het Financieele Dagblad (FD) gaat toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) niet onderzoeken of het bestuur van de ING nog wel geschikt zijn om de bank te leiden.
Dat zou blijken uit een reconstructie van het dagblad van de schikking die ING afgelopen september trof met het Openbaar Ministerie. De bank kocht voor een bedrag van 775 miljoen euro strafvervolging af voor het structureel overtreden van de regels tegen het faciliteren van corruptie, witwassen en terroismefinanciering in Nederland.
Ik heb in een eerder weblog al uitgebreid geschreven over deze zaak onder de veelzeggende kop "ING: Trotse hoofdsponsor van een witwasfabriek."

Wanneer hertoetsing
In dit weblog gaf ik al aan dat de DNB (maar ook de Autoriteit Financiële Markten) de mogelijkheid heeft om bestuurders en commissarissen te hertoetsen of zij geschikt zijn voor hun functie en of hun betrouwbaarheid buiten twijfel staat. Ik schreef:
"In uitzonderlijke omstandigheden kan DNB tussentijds – als een bestuurder of commissaris in functie is – besluiten om een toetsing te beginnen. Dit kan betrekking hebben op geschiktheid, betrouwbaarheid of een combinatie van beiden. Een dergelijke hertoetsing vindt alleen plaats wanneer feiten of omstandigheden naar voren komen die een aanleiding vormen om de eerdere toetsing opnieuw te bezien. Hertoetsing kan plaatsvinden bij "redelijke aanleiding", waaronder "zorgen over compliance" 

Een mega-claim van het OM met erkenning van ernstige tekortkomingen lijkt mij een redelijke aanleiding. Gezien de commotie rondom de witwaspraktijken bij ING kan ik me heel wel voorstellen dat de DNB en ook AFM besluiten om een aantal bestuurders en commissarissen te gaan hertoetsen. De geschiedenis leert dat het dreigen van een onderzoek vaak voldoende is voor betrokkenen om vrijwillig te vertrekken. Willen ze dat niet dan lopen ze  het risico dat een ongunstige toets hen dwingt te vertrekken. Of hertoetsing ook daadwerkelijk gaat gebeuren moeten we afwachten."

Intern onderzoek
Het FD stelt volgens ingewijden dat de DNB de conclusies volgt van een onderzoek van advocatenkantoor Stibbe. Dit "management assessment", in opdracht van de raad van commissarissen had als opvallende conclusie dat "niemand binnen de bank actief of verwijtbaar beleid heeft gevoerd dat leidde tot tekortschietende controles."
Verder zegt het FD:
"Volgens bronnen toonde DNB-toezichtdirecteur Frank Elderson zich tevreden over het Stibbe-onderzoek en de belofte van topman Ralph Hamers om naleving van wet- en regelgeving voortaan onderdeel van de strategie van zijn bank te laten zijn. ‘We moeten verder met elkaar’, zou hij de ING-top bovendien hebben laten weten."
Het rapport van Stibbe is niet openbaar en dat maakt het moeilijk er een oordeel over te geven. Overigens, waarom het niet openbaar is gemaakt is wat mij betreft een omissie. Men had op z'n minst delen ervan kunnen publiceren zodat het maatschappelijk verkeer (inclusief de klanten) zich een oordeel had kunnen vormen over wat er nu speelde binnen de bank.
Veel van de reacties op de artikelen van het FD stellen dat het nu wat te veel "slager keur je eigen vlees" omdat Stibbe in opdracht van ING heeft gehandeld.

Dat laatste betwijfel ik.
De Raad van Commissarissen houdt toezicht op het bestuur, namens de aandeelhouders.
De raad is gehouden toezicht te houden op het bestuur, als onafhankelijk orgaan.
Als de raad besluit om een onderzoek in te stellen door een gerenommeerd advocatenkantoor is dat niet "slager keur je eigen vlees."
In tegendeel, de Raad vraagt een onafhankelijk advies over het handelen van het bestuur.
Op basis daarvan kan de Raad beoordelen of het bestuur goed heeft gehandeld.
De inhoud van dat advies kennen we niet. Ook de conclusie van Stibbe is zonder nadere uitleg moeilijk te begrijpen. Hoe kan het nu dat niemand binnen de bank z'n wettelijke plicht niet heeft nageleefd. Dat is iets totaal ander dan zeggen dat er geen actief of verwijtbaar beleid is gevoerd.
Het is jammer dat het advies niet openbaar is gemaakt. Bij veel Amerikaanse ondernemingen zijn de resultaten van dit soort onderzoeken volkomen openbaar.

Waar het nu op neer komt is dat de bank volkomen heeft gefaald in het uitvoeren van een wettelijke verplichting. Zonder ook maar enige uitleg.
Nu hoor ik ook wel sommige criticasters zeggen dat je een bank niet moet opzadelen met een opsporingsplicht en dat de overheid dat hoort te doen.
Dat kan wel zijn, maar er is nu eenmaal een wettelijke plicht en los daarvan heeft de bank ook een morele verplichting dit soort amorele transacties op te sporen en tegen te gaan.
Zoals het fameuze Houston rapport aangaf was er veel mis bij de ING. Ik citeer:
  • Onvoldoende aandacht & prioriteit. Er ontbrak, ook bij het betrokken senior management, voldoende bewustzijn van het belang van een gedegen uitvoering van dit beleid.
  • ‘Business boven compliance’. Uit het onderzoek Houston is gebleken dat bij bepaalde (investerings)beslissingen de commerciële doelstellingen prevaleerden boven de naleving van de Wwft.
  • Geen duurzame oplossingen. Er is echter onvoldoende wil en slagkracht getoond in de organisatie om de problemen duurzaam op te lossen.
  • Disfunctioneren interne controles en verzuiling. Een belangrijke oorzaak van het ontstaan en blijven bestaan van de tekortkomingen was het disfunctioneren van de interne controles binnen ING NL op het gebied van compliance riskmanagement. 
  • Ontbreken van een escalatiecultuur. Gedurende het onderzoek is inzichtelijk geworden dat het binnen ING NL wat FEC CDD betreft heeft ontbroken aan een cultuur waarin problemen naar boven in de organisatie werden geëscaleerd.
Je zou zeggen dat het management toch wel wat te verwijten valt. Ondanks het feit dat het OM afziet van strafvervolging.

Is er iemand gestraft?
Het OM zegt:
"Uit het onderzoek is gebleken dat, in de periode 2010 tot en met 2016, diverse individuele (voormalig) medewerkers en leidinggevenden bij ING NL steken hebben laten vallen. Het OM is echter van oordeel dat het onderzoek onvoldoende bewijs heeft opgeleverd om individuele strafrechtelijke verwijten te maken naar deze personen. Het OM rekent de strafbare feiten dan ook toe aan de organisatie als geheel."
Vervolging voor strafbare feiten is blijkbaar een brug te ver.
Intern heeft de NG in ieder geval 12 medewerkers gestraft, variërend van het intrekken van de bonus tot ontheffing uit de functie. Bestuurder Timmermans stapte op onder druk van het Ministerie van Financiën.
Verder zijn er geen personele sancties bekend.

Waarom geen hertoetsing?
Het ultieme strafmiddel voor bestuurders en commissarissen is een hertoetsing door DNB en AFM. Als je de toets niet goed doorloopt is het einde oefening. Veelal is alleen al het dreigen met een hertoetsing voldoende om iemand te bewegen vrijwillig af te treden.
Hertoetsing is dan ook een zwaar beladen instrument, zoals ook de zaak van Delta Lloyd tegen de DNB in 2015 aangaf.
Het is echter ook een effectief instrument. Je kunt er (achter de schermen) bestuurders en commissarissen mee wegsturen als deze niet langer meer geschikt of betrouwbaar zijn.
Het lijkt mij dat alle bestuurders die in het jaarverslag hun handtekening hebben gezet onder de verklaring dat ze de Wet op het Financieel Toezicht hebben nageleefd in aanmerking komen voor hertoetsing.
Als je ergens voor tekent ben je verantwoordelijk en het is duidelijk dat er helemaal niet is nageleefd.
Alle reden voor een hertoetsing.
Het feit dat het FD rapporteert dat de DNB daarvan afziet is wonderlijk.
Allereerst is er geen enkele reden om het niet te doen, integendeel het zou de indruk wekken dat als je maar groot genoeg bent er geen repercussies volgen.
Ten tweede zijn er bestuurders en commissarissen om minder weggetoetst. Zie mijn eerder genoemde weblogs daarover.
Ten derde ben ik er nog niet zeker van of die hertoetsing inderdaad niet gaat plaatsvinden.
Het FD meldt dit dan wel op basis van bronnen, maar dit soort toetsingen vinden altijd volledig buiten het zicht van het publiek plaats. Zowel DNB als AFM zullen daar ook nooit publiekelijk melding over doen.
Ik ken de journalisten van het FD als zeer betrouwbaar, dus mogelijk ziet men inderdaad af van hertoetsing.

Laat ik wel stellen dat het instrument van de hertoetsing een strikt vertrouwelijke zaak is. Er wordt bijna nooit iets over bekend gemaakt. Dat is ook logisch. Enerzijds om betrokkenen te beschermen. Anderzijds om te voorkomen dat de klanten van financiële instellingen. onnodig in paniek raken om problemen in de de leiding.
Bestuurders of commissarissen die de hertoetsing niet doorstaan treden hetzij direct of na het aflopen van hun benoemingstermijn af. zonder daarvoor de reden op te geven.
Het instrument van de toetsing, cq. hertoetsing werkt uitermate discreet.
Voor de goede orde, men kan er tegen in beroep gaan bij de rechter.maar dat gebeurt zelden.
De rechtszaak van Delta Lloyd is dat opzicht een unicum.

Conclusie
Het politieke rumoer erover is weinig zeggend. Evenals de roep om hertoetsing, ook in de politiek. Men kan wel stellen dat de maatschappelijke commotie tot niets anders kan leiden dan tot hertoetsing.
Maar dat zou welhaast impliceren dat de maatschappij verwacht dat hertoetsing onherroepelijk leidt tot het aftreden van de heer Hamers en zijn medebestuurders.
Dat lijkt mij een brug te ver.
Het OM heeft onderzoek gedaan en de zaak is geschikt met een gigantische boete.
De Raad van Commissarissen heeft onderzoek laten doen naar het bestuur en op basis daarvan geconcludeerd het het bestuur geen verwijt valt te maken.
De DNB heeft blijkbaar met de resultaten van dat onderzoek ingestemd, maar zeker weten we dat niet.
Het zou mij eigenlijk niet verbazen als sommige bestuurders en ook commissarissen na afloop van hun benoemingstermijn stilletjes verdwijnen.
De reden waarom zullen we nooit kennen.
Dat is het geheim van DNB en de AFM.
Ik ben benieuwd. 

woensdag 17 oktober 2018

Verdachten Quality Investments (eindelijk) veroordeeld

Het heeft lang geduurd, maar Frank Laan en Dennis Moens van Quality Investments (QI) zijn uiteindelijk veroordeeld op 12 oktober 2018.
De rechter acht hen schuldig aan oplichting, verduistering, witwasserij en het deelnemen aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven . Ze hebben Nederlandse en Belgische beleggers voor bijna $120 miljoen beduveld. Dus is voor beiden een celstraf van 3 jaar en 7 maanden op z'n plaats, zo vonnist de Amsterdamse rechtbank. Hun huisadvocaat Koen Blom kreeg een half jaar gevangenisstraf wegens oplichting en valsheid in geschrifte.
Daarbij zijn verdachten ontzet van de uitoefening van het optreden als aanbieder van een financieel product of financieel instrument, dan wel het optreden als financiële dienstverlener voor de duur van vijf jaar, nadat verdachten hun gevangenisstraf hebben uitgezeten.
In een eerder weblog schreef ik al over deze zaak.

De zaak
Het gaat hier om de grootste Nederlandse beleggingsfraude ooit volgens de FIOD, Er is 225 miljoen dollar verdwenen met ruim 1000 voornamelijk Nederlandse en Belgische benadeelde particuliere beleggers. Zoals de rechtbank stelt:
"Het onderzoek in deze strafzaak richt zich op fraude rondom investeringsproducten. Vanaf begin 2007 bood Qi investeringsproducten aan met betrekking tot life settlements (door de verzekerde verkochte aanspraken op Amerikaanse levensverzekeringen). Een participant ontving in ruil voor zijn inleg een recht op een deel van de uitkering van de levensverzekering van een derde, waarin hij samen met anderen investeerde.
Een risico bij dit soort investeringsproducten is dat de verzekerde langer blijft leven dan op basis van de levensverwachting werd verwacht, zodat de uitkering langer uitblijft dan verwacht én de levensverzekeringspremie langer moet worden betaald dan verwacht. De kern van de producten van QI, en daarmee haar unique selling point, was dat zij dit risico voor de participanten had afgedekt. QI bood producten aan met een beperkte looptijd (meestal drie tot vijf jaar) en als de verzekerde aan het eind van die looptijd niet was overleden, zou een contraverzekeraar de waarde van de levensverzekering uitkeren aan de participanten. Het recht op uitkering van de levensverzekering zou daarmee overgaan naar de contraverzekeraar. Volgens QI was het risico dat de contraverzekeraar op zich nam herverzekerd bij een poule van gerenommeerde verzekeringsmaatschappijen." 
Waar zat de winst?
Voor de aanbieders van het product zat de winst in de marge die werd gemaakt tussen de prijs waarvoor de levensverzekering werd aangekocht en de prijs waarvoor hij aan de participanten van QI werd verkocht. volgens de rechtbank ging dat om forse marges (zonder overigens aan te geven hoe hoog die waren). De levensverzekeringspolissen werden aan QI verkocht door Watershed LLC, een vennootschap naar het recht van de Seychellen en gevestigd in Dubai. Watershed kocht de polissen en QI verkocht deze aan haar klanten. Door middel van een winstdelingsovereenkomst deelden verdachten mee in de winst. Watershed ontving 60% van de marge en QI ontving 40% van de marge, zo blijkt uit een brief van de advocaten van QI aan de AFM en uit het vonnis van de rechtbank.

Waar ging het mis?
Zoals de rechtbank stelt zijn de levensverzekeringen gekocht, en de premies daarop betaald en is ook de herverzekeraar PCI betaald. Daarmee zijn de inleggelden van de participanten besteed aan de doelen die zijn voorgespiegeld.
De kernvraag in de zaak is of de verdachten wisten dat de contraverzekeringen bij PCI in feite niets waard waren.
De rechters oordelen dat de verdachten wel onzorgvuldig zijn omgesprongen met de belangen van de participanten, dat ze daar veel geld mee verdiend hebben, maar dat dit niet betekent dat zij de deelnemers opzettelijk hebben misleid tot en met 2009. Overigens waren er toen al ernstige bedenkingen over deze herverzekeraar.

Begin 2009 gaan de verdachten over tot een valse voorstelling van zaken over de uitkeringen van PCI. De uitkering van een polis kwam niet van PCI maar van verdachten zelf. In 2010 wordt de directeur van PCI aangehouden en is er feitelijk geen sprake meer van een herverzekering van risico's.
De rechtbank stelt dan ook dat vanaf 2009 geld is ontvangen dat door oplichting is verkregen omdat er geen sprake meer was van een reële herverzekering door PCI.
Begin 2009 gaan de verdachten een valse voorstelling van zaken geven door te stellen dat herverzekeraar PCI wel degelijk uitkeert, terwijl dit niet het geval is. De uitkeringen worden betaald uit de ingelegde gelden van de participanten.

Ik begrijp de redenering van de rechtbank, maar plaats er wel de kanttekening bij dat al vanaf het begin QI geen enkele betrouwbare herverzekeraar kon vinden om het langlevenrisico te dekken. Geen enkele van de gerenommeerde verzekeraars wilde een dergelijk risico verzekeren. Uiteindelijk belandde QI bij een bedenkelijke verzekeraar Albatross in Italië in 2004 en pas later bij PCI, terwijl tegen deze partij al de nodige kanttekeningen konden worden geplaatst.
In feite is dat ook het standpunt van het OM, die verdachten verwijt dat zij al vanaf het begin frauduleus bezig waren, omdat het vrijwel onmogelijk was het langlevenrisico  te herverzekeren. Dat betekent dat beleggers zijn misleid en dat er wel degelijk sprake was van een ponzifraude, omdat het langlevenrisico door de beleggers zelf werd gedragen en uiteindelijk betaald.
Het zou mij dan ook niet verbazen dat het OM om die reden in hoger beroep gaat.
Temeer omdat door het benoemen van het kantelpunt in 2009, meer dan de helft van de omzet van QI feitelijk als legaal wordt bestempeld. Dat betekent dat ook de gemaakte winst wordt gelegaliseerd. Anders gezegd: van de 244 miljoen opgehaalde gelden is rond de 120 miljoen "eerlijk' verdiend.

Wat is de schade?
De 1100 beleggers hebben in totaal 224 miljoen dollar ingelegd. Daarvan is 16,5 miljoen uitgekeerd aan beleggers, dat is nog geen 7%. Van dat ingelegde geld is 50 miljoen aan polissen gekocht, 30 miljoen aan premies betaald en 17.5 miljoen aan de herverzekeraar. Van de inleg blijft dan netto een bedrag over van (224 minus 114) 110 miljoen. Daarvan is het merendeel (32,6 miljoen) besteed aan bedrijfskosten en winst op marge op de verkochte polissen van 35 miljoen. Dat laatste bedrag kwam vooral ten goede aan Frank Laan en Dennis Moens.
Je mag gerust vaststellen dat de totale schade voor beleggers uitkomt op ruim 200 miljoen dollar. Van de ingelegde gelden is immers maar 16.5 miljoen aan beleggers uitgekeerd. Daarmee is dit de grootte fraude tot nu toe in Nederland.
Ter vergelijking: de fraude bij Easy Life bedroeg ongeveer 34 miljoen (opgelegde straffen rond de 5 jaar), de fraude bij Palm Invest bedroeg 26 miljoen (opgelegde straffen rond de vijf jaar).
Deze vergelijking met andere fraudezaken brengt mij tot de conclusie dat de verdachten in zaak Quality Investments er met een relatief lichte straf vanaf komen, gezien de omvang van de fraude. Ook hier zie ik nog wel een mogelijkheid voor hoger beroep van het OM.

Lang geduurd?
De verdachten zijn al in 2011 opgepakt, na een uitvoerig onderzoek van de FIOD maar werden pas 7 jaar later veroordeeld.
De advocaten van verdachten vonden dat de "redelijke" termijn waarbinnen een strafzaak moet zijn afgerond is geschonden. Hiermee wordt gedoeld op het feit dat uitgangspunt is dat binnen twee jaar  vanaf de dag dat verdachten werden aangehouden de rechtbank een eindvonnis hoort uit te spreken, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden. De rechtbank oordeelt dat er in dit geval inderdaad sprake is van bijzondere omstandigheden. Het is in een strafzaak met deze omvang en complexiteit niet redelijk om een termijn van twee jaar als uitgangspunt te nemen voor de berechting.
De gedachte achter achter de "redelijke termijn"-rechtspraak is dat strafzaken niet onwenselijk lang moeten duren.
In een uitgebreid betoog komt de rechtbank tot het oordeel dat een termijn van zes jaar redelijk is en het overschrijden van de termijn met 1 jaar zal worden gecompenseerd bij het vaststellen van de strafoplegging. Uiteindelijk resulteert dat in een korting van 10% op een gevangenisstraf van 4 jaar.

Conclusie
Het heeft lang geduurd, maar uiteindelijk zijn de drie verdachten veroordeeld. Wat mij betreft valt er echter op de uitspraak het nodige af te dingen. Zo is het discutabel dat de rechtbank ervan uitgaat dat er pas sprake is geweest van fraude na het kantelpunt in begin 2009 toen verdachten ten onrechte in de publiciteit brachten dat herverzekeraar PCI had uitgekeerd. Ook daarvoor moeten de verdachten hebben geweten dat er geen enkele betrouwbare herverzekeraar te vinden was en dat PCI geen vertrouwenwekkende reputatie had. Door deze opvatting van de rechtbank valt bijna de helft van de omzet van QI te kwalificeren als legaal.
Een tweede kanttekening zijn de relatief lichte straffen en de toegepaste korting van 10% vanwege het overschrijden van de "redelijke termijn." Ik verwacht dan ook dat het OM nog wel in beroep zal gaan.
Wat die redelijke termijn betreft is het nogal zuur dat verdachten nog steeds vrij rondlopen en in feite 7 jaar lang een vrij leven konden leiden. Dennis Moens doet dat in Marbella en leidt daar een prima leven. Frank Laan amuseert zich volgens Quote ook goed.
Mij bekruipt dan de gedachte dat misdaad toch wel loont.
Tenslotte nog dit: het is mij volstrekt onduidelijk hoe het met de verdere afwikkeling van besloten vennootschap Quality Investments is gegaan. Ik kan niet vinden of er een curator is benoemd en of er nog wat geld beschikbaar is voor schadeloosstelling van gedupeerde beleggers.